tumblr visitor stats

3 SurinaamsNederlands Dan blijft het zo

Miereneter
Stopwoorden.
Nederlandse stopwoorden zijn universeel want in Suriname zijn alle talen ermee doorspekt: Sranan tongo, Hindi, Trio, enz.
Het belangrijkste stopwoord is “toch”. Gebruikt aan het einde van ongeveer elke zin, waarbij de toon dan enigszins omhoog gaat, richting vraagzin. Analoog aan het in Nederland inmiddels een beetje archaïsche “nietwaar”.
Met stip op 2 staat “dus dat.” Dit heeft meerdere betekenissen, bijvoorbeeld “juist” en “precies”, maar ook wordt het gebruikt als stopwoord ter afronding van een “tori”. Daarnaast fungeert het ook als betekenisloos tussenwerpsel, bijvoorbeeld om even de gedachten te verzamelen.
Laduani
Nummer drie is “hoor”, gebruikt aan het eind van een zin. “U mag morgen terugbellen. Hoor.” Ervoor wordt steevast een lange pauze in acht genomen, waardoor het er vaak enigszins belerend uit komt. Het doel is aan het reeds gezegde extra kracht bij te zetten.
“Dan blijft het zo.” Nog zo'n nietszeggende uitdrukking, veelal gebezigd ter afronding van een gesprek.
En dan zijn er nog de vele woorden waarmee de luisteraar instemming betuigt met de spreker: “zuiver” (precies), “duizend” (absoluut).
Regen

Beleefdheidsvormen. Surinamers zijn veel beleefder dan Nederlanders (en zelfs Belgen). Op straat groet iedereen elkaar en je zegt niet “hallo” maar goedemorgen of goedemiddag. Het antwoord luidt overigens vaak: “Jaja.” Beetje lui? Niet altijd, want een ander veelgebezigd antwoord is: “Ik maak moeite.”
Kom je een bekende tegen, dan wordt bij de begroeting meteen geïnformeerd naar hoe het met je gaat. Wel gezellig natuurlijk, maar in telefoongesprekken moeten we daar nog steeds aan wennen. Wij zakelijke Nederlanders zijn gewend met de deur in huis te vallen, terwijl Surinamers een eindeloos intro nodig hebben en bovendien niet in staat zijn om een gesprek te beëindigen. Dan besluiten wij maar zelf: “Dan blijft het zo.”
Zou een dubbele groet extra beleefd zijn? Enkele nieuwslezers zeggen: “Bedankt voor het kijken en ik wens u een fijne avond. Goedenavond.” Eentje springt er wat ons betreft uit, niet zozeer wat betreft beleefdheid maar het is super sympathiek: “Ik wens u een mooie avond en wees lief voor elkaar.” Braziliaanse lelie
Aanspreekvormen zijn in Suriname gebaseerd op de mate van respect die je voor iemand dient te hebben. Kinderen zullen ons nooit bij onze voornaam noemen, dus het is oom en tante; zoals wij in de jaren ’60 in NL gewend waren. Volwassenen onder elkaar noemen de meer gerespecteerde “meneer” en zo werd JW in het begin meneer Willem genoemd, en Petra... mevrouw Willem.

Maar gelukkig liet onze werkploeg zich al gauw overhalen tot “mevrouw P” of gewoon Petra en inmiddels heet JW (met een beetje pijn) Willem. En één keer zei iemand spontaan “meneer Petra”!
Palmentuin
Toch kunnen Surinamers in de ogen van Nederlanders heel onbeleefd zijn (of lijken). Toen alle bruggen waren gesloten, wisten automobilisten vaak niet hoe ze in Domburg moesten komen. Vragen dus. Maar uitstappen en beleefd naar ons toe komen, ho maar. Er wordt zwaar getoeterd en dan verwachten ze van ons dat wij komen aansnellen terwijl zij gewoon in hun auto blijven zitten. 
Djogo

Omkeringen, misverstanden en onduidelijkheden. Onze vriend Glenn heeft een poosje in Nederland gewerkt en de eerste dag dat hij daar op zijn werk verscheen bromde de portier tegen hem: “Morgen”. Waarop Glenn direct rechtsomkeert maakte om de volgende dag terug te komen.
“Ja” betekent meer dan de helft van de tijd “nee” en “nee” is meestal juist een bevestiging. En bij de Lucky Store proberen ze hun klanten duidelijk te maken wanneer de aanbiedingen precies geldig zijn d.m.v. een poster met de tekst: “De nieuwe maand begint voortaan altijd op de 10e van de maand.” 
“Gierig” betekent gulzig en Boven-Suriname is het zuidelijke deel van Suriname. Het lijkt onlogisch maar het heet zo omdat het bovenstrooms ligt.

         vorige <  1  2  3  4  5  6  7  8  > volgende

  Home | 1 Nèt een beetje anders | 2 Hosselen of pinaren? | 3 Dan blijft het zo | 4 Eén cups, twee cupsen | 5 Klop klop! | 6 Boomkip en waterkip | 7 Het schreeuwt in m'n broek | 8 Dus dát