tumblr visitor stats

4 SurinaamsNederlands Eén cups, twee cupsen

Ara's
Nog meer omkeringen en misvattingen. Suriname staat qua zelfmoordpercentage aan de wereldtop. Het zijn met name de hindoestanen die verantwoordelijk zijn voor deze score. Prestatiegericht volkje, en kunnen ze niet aan de eisen voldoen dan kan het gebeuren dat ze dan maar een fles Gramoxon leegdrinken. Dus nu weten jullie waarom dit onkruidverdelgingsmiddel de bijnaam “koeliecola” draagt.
De benaming van verdelgingsmiddelen is sowieso nogal duister want hier heet alle vergif “medicijn”. Vind je ergens houtluis, wormen, mieren of bijen, dan “zet je medicijn”. Dat betekent dat je je gifspuit vult met de smerigst denkbare zooi (zo ruikt het ook en het laat onuitwasbare vlekken achter), dat spuit je op je plantjes (die zouden daar helemáál geen last van hebben) en dan “zijn alle rommels weg”.
Brokopondomeer
Hindoestanen hebben het in Suriname taaltechnisch nogal moeilijk, want ze moeten in elk geval drie talen spreken:
Nederlands, Hindi en Sranan tongo. Zo raakt er wel eens een woord in het vergeten boek. Het vergeetboek dus.
Mannelijk en vrouwelijk worden vaak door elkaar gehaald en als ze een verhaal vertellen, letten we bij het begin goed op over wie het gaat. Want een hij is een zij, hem is haar en haar is zijn en je bent de draad zo kwijt.
Times of Suriname

Het Surinaamse Nederlands is doorspekt met Engels. By the way, vraag je hier in een winkel naar een magnetron, dan begrijpen ze absoluut niet dat je natuurlijk een microwave bedoelt. En what about een mobiele telefoon? Dat is een cellulair en de lader is een charger. Een volgring is een washer, een krik een jack, een breekijzer een crowbar en een plastic bekertje een cups. Twee bekertjes zijn uiteraard twee cupsen.
“Is iedereen ready om naar het binnenland te gaan? Alles is in place.”
De jaarlijkse autokeuring gaf ook taalproblemen toen we nog niet lang in Suriname waren, want op de commando’s “claxon, knipperlichten links, rechts” volgden commando’s die P niet direct begreep omdat de keuringsagent wat haar betreft naadloos was overgegaan op het Engels en in wanhoop uiteindelijk begon te schreeuwen: “Bright! Bright!” (groot licht). En: “Wipers”
Surinam Airways
En Surinamers gaan met de “plane” naar Nederland, hoewel onze voorkeur uitgaat naar de "opolangi"! Maar dat is meteen wel heel "diep" Sranan tongo.
Surinam Airways
De link met het Engels dateert uit de slaventijd en in het Sranan tongo (wat vroeger “Negerengels” heette) vind je er heel wat van terug. Zo “praten Surinamers graag tori”, wat Sranan is voor verhaaltjes vertellen.
De “spatie” tussen Domburg en Boxel is ongeveer 3 km, dus voor wie te voet is is het een heel eind “futeren”. Komt regelrecht uit het Sranan (futu = voet) dus uitspreken: foetéren.

Veel Engelse woorden zijn in de loop der jaren weer vernederlandst, bijvoorbeeld de benaming voor een moeras: een zwamp, en een eend: een doks. Maar ook omgekeerd heeft het Nederlands invloed op het Sranan tongo. Bijvoorbeeld van het woord “spanning” (strak) zijn een boel Sranan uitdrukkingen afgeleid. “Spang” gezegd over een meisje betekent: alles zit erop en eraan.
Creoolse schommels lopen er graag sexy bij in superstrakke kleding: “a crosi spang”. Het wordt ook minder letterlijk toegepast, bijvoorbeeld “No spang” betekent: maak je niet druk.
Zwemmen met een Parbo
Als we zeggen dat we deze week naar tante Greta gaan, kan het zijn dat er als volgt wordt gereageerd: “Zeg me wanneer je daar gaat, dan ga ik sinaasappels weghalen en ik ga ze voor je brengen.” Er wordt bedoeld: “Zeg me wanneer je naar Paramaribo gaat, want als je bij tante Greta op bezoek gaat pluk ik sinaasappels voor je en die geef ik je mee.” Dat eigenaardige gebruik van het hulpwerkwoord “gaan” lijkt trouwens voort te komen uit de grammatica van het Sranan tongo.
Paloeloe
Chinezen hebben het nog een graadje zwaarder, want die spreken naast Chinees alleen Sranan tongo (dat hebben ze binnen twee maanden na aankomst al onder de knie). Nederlands spreken ze nauwelijks en als je een taal zo gebrekkig spreekt, zoek je houvast in de logica; eigen aan de Chinees. Dit bleek toen P bij onze lieve plaatselijke supermarkt-Chinese informeerde naar haar man, die zojuist was teruggekomen van twee maanden familiebezoek in China. “Wanneer is Ling teruggekomen? Zaterdag??” Haar antwoord: “No no, zaternacht.”

         vorige <  1  2  3  4  5  6  7  8  > volgende

  Home | 1 Nèt een beetje anders | 2 Hosselen of pinaren? | 3 Dan blijft het zo | 4 Eén cups, twee cupsen | 5 Klop klop! | 6 Boomkip en waterkip | 7 Het schreeuwt in m'n broek | 8 Dus dát